In gesprek met
Al sinds haar zesde voelt de viool voor Hawijch Elders als een verlengstuk van zichzelf. Nu staat de Nederlandse violiste aan het begin van een internationale solocarrière. Haar album Visions for Violin is een eerbetoon aan zes vioolvisionairs die de grenzen van het instrument verlegden.
Wie is Hawijch Elders?
De Nederlandse violiste Hawijch Elders (1998) begon op haar zesde met vioolspelen. Ze studeerde aan het Conservatorium van Amsterdam bij Ilya Grubert en vervolgde haar opleiding bij Augustin Dumay aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth in België. In 2025 won ze de eerste prijs van het Premio Internazionale Antonio Mormone in Milaan.
Welke prijzen heeft Hawijch Elders gewonnen?
Hawijch Elders won in 2025 de eerste prijs van het Premio Internazionale Antonio Mormone in Milaan. Eerder won ze onder meer het Henri Marteau Internationaal Vioolconcours in 2023 en het Leonid Kogan Internationaal Vioolconcours in 2021. In 2018 behaalde ze de tweede prijs en publieksprijs bij het Nationaal Vioolconcours Oskar Back. Daarnaast was ze laureaat van het Premio Paganini en Dutch Classical Talent.
Wat zeggen recensenten over Hawijch Elders?
Hawijch Elders viel al jong op in het Nederlandse concertleven. In 2019 prees de jury van het Kersjes Fonds haar ‘intense muzikaliteit’. ‘Barstensvol talent, geestdriftig, spontaan en oermuzikaal’ zo beschreef muziektijdschrift De Nieuwe Muze haar spel. Trouw omschreef haar in 2025 als ‘vioolwonder’ van het kaliber Janine Jansen, Simone Lamsma en Liza Ferschtman: ‘Als je het stuk zag als een schilderij waarin bergketens en grote vlaktes hoorbaar gemaakt werden met stevige accenten en overgangen, dan was Elders de gouden lijst die het hele kunstwerk deed schitteren.’
Wat voor viool bespeelt Hawijch Elders?
Hawijch Elders bespeelt een Gennaro Gagliano uit Napels, gebouwd rond 1755. De viool is in bruikleen van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds en maakt deel uit van de collectie Willem G. Vogelaar. Ze speelt met een strijkstok van de Franse stokkenmaker Dominique Peccatte, uit ca. 1850.
Het was een droom die uitkwam: spelen in het Teatro alla Scala in Milaan. In dezelfde zaal waar Hawijch Elders (1998) in 2025 Paganini’s Eerste vioolconcert speelde, had de meesterviolist zelf in 1813 zijn legendarische debuut gemaakt. Voor Elders was het optreden de apotheose van een intensief concours, de Premio Internazionale Antonio Mormone, waar ze de eerste prijs behaalde. Anders dan veel andere concoursen was dit concours niet na een week weer voorbij: ‘Het is wel een wedstrijd, maar ze zijn op zoek naar een complete artistieke persoonlijkheid. Daarom willen ze je niet even twintig minuten horen, maar doorloop je een heel traject.’ Dat duurde anderhalf jaar, met in elke ronde een andere jury. De halve finale, die zich over een half jaar uitstrekte, werd beoordeeld door een anonieme jury: verspreid over meerdere concerten bezocht deze jury de kandidaten, die elk op een andere locatie optraden. ‘Ze wilden echt iemand vinden die klaar is om het concertleven in te gaan.’
Haar winst leverde Elders behalve orkestdebuten ook een album bij Decca Italy op. Visions for Violin is de titel: toepasselijk voor een violiste die van kinds af aan een toekomst met de viool voor zich zag. ‘Ik had toen natuurlijk geen idee wat het inhield om professioneel violist te zijn. Maar ik heb de viool altijd gezien als een verlengstuk van mezelf. Als ik een tijdje niet speel, mis ik niet alleen de muziek maar ook het fysieke gevoel van de viool in mijn handen.’
Visions for Violin is Elders’ eerbetoon aan haar instrument. Met werken van Bach, Paganini, Ysaÿe, Kreisler, Ernst en Vacchi brengt ze zes visionairs samen die in drie eeuwen tijd telkens de grenzen van de vioolmuziek verlegden. Variaties over ‘The Last Rose of Summer’ bijvoorbeeld, van Paganini-rivaal Heinrich Wilhelm Ernst. ‘Als ik dat speel, zeggen luisteraars wel eens dat het lijkt alsof er vier violisten aan het spelen waren in plaats van ik in mijn eentje. Het is fascinerend hoe Ernst dat voor elkaar kreeg met maar één instrument.’
Opvallend is Elders’ keuze voor uitsluitend solowerken, zonder orkest, piano of een ander instrument. Zo komt de viool volledig op de voorgrond te staan, met al zijn mogelijkheden voor stijl, kleur en expressie. Hét werk voor soloviool, de chaconne van Bach, kon natuurlijk niet missen en werd de eerste track. Elders draagt het al haar halve leven met haar mee. ‘En elke keer dat ik het speel, ontdek ik weer iets nieuws. Deze muziek is voor mij als een kathedraal. Je moet de architectuur helemaal voor je zien en tegelijkertijd elke steen op de goede plek zetten.’
Na haar studietijd bij Ilya Grubert aan het Conservatorium van Amsterdam, studeerde Elders in 2025 af bij Augustin Dumay aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth in België. Hoewel haar twee docenten heel anders over een kleine frase konden denken, deelden ze eenzelfde uitgangspunt voor het uitvoeren van muziek: ‘Nadenken over elke noot: wat wil je daarmee zeggen? Ik denk dat het het belangrijkste is om overtuigend te zijn. Naar de componist toe, naar het publiek toe en naar jezelf.’
In België voelde Elders zich verbonden met nog een violist: Eugène Ysaÿe, die mede aan de wieg stond van de Muziekkapel Koningin Elisabeth. Het voelt voor Elders net alsof zijn geest er nog altijd rondwaart. ‘Ik heb hem natuurlijk nooit kunnen ontmoeten, maar ik voel wel een bijna persoonlijke band met hem.’ Een werk van Ysaÿe kon daarom ook niet ontbreken: op het album klinkt zijn door de natuur geïnspireerde Sonate voor soloviool nr. 5. ‘Het is heel mooi hoe hij met de viool zoveel kleuren wist te scheppen.’
Elders voelt veel voor Ysaÿes idee dat een goede violist niet alleen technisch onderlegd moet zijn, maar ook een denker, dichter en vooral een mens moet zijn. Net als Ysaÿe wandelt ze graag in de natuur. Ook architectuur en beeldende kunst is een inspiratiebron. Ze groeide op in Delft, de stad van Johannes Vermeer. ‘Het Meisje met de parel is een van mijn favoriete schilderijen. En verder houd ik heel erg van Rembrandt. Prachtig, dat spel met licht en donker en al die kleurschakeringen.’
Het opzoeken van schoonheid inspireert haar ook in de muziek. Toen ze vorig jaar Paganini’s vioolconcert speelde, stelde ze zich voor dat ze door zijn thuisstad Genua wandelde. Daar won Elders overigens enkele jaren eerder het Premio Paganini Concours. De mooie architectuur en fresco’s die ze in Genua zag, inspireerden haar bij het uitvoeren van Paganini’s muziek. ‘Ik hou ervan om mijn fantasie te gebruiken als ik stukken instudeer. Tijdens een concert moet je uiteindelijk in het moment zijn en niet te veel met de praktische zaken van het vioolspelen bezig zijn. Beelden helpen me daarbij.’ Dat betekent niet dat iedereen in de zaal hetzelfde hoeft te zien. Integendeel. ‘Het mooie van muziek vind ik dat iedereen zich er iets heel anders bij kan voorstellen.’
Ontvang onze nieuwsbrief, volg ons voor nieuwe inspiratie en maak jouw persoonlijke profiel aan om nog meer muziek te ontdekken die bij jou past. Met jouw profiel bewaar je favorieten, krijg je persoonlijke luistertips en blijf je op de hoogte van nieuwe opnamen van jouw favoriete musici. Je krijgt bovendien toegang tot het forum, waar je gedachten en ervaringen kunt delen met andere liefhebbers van klassieke muziek.
Volg ons
