Componist

Felix Mendelssohn, Romanticus met sterke wortels in de Barok en de Klassieke periode

Tijdens zijn leven werd Felix Mendelssohn vereerd, soms zelfs vergoddelijkt. Zijn muzikale genie zorgde ervoor dat hij al in zijn vroege tienerjaren wonderlijk originele composities schreef. Mendelssohns temperament onderscheidde hem van de romantici in zijn tijd. Meer dan welke tijdgenoot ook, liet hij in zijn muziek luciditeit, elegantie en vakmanschap zien. Robert Schumann, een goede vriend, beschreef hem als ‘de Mozart van de 19e eeuw’.

Luister terwijl je leest

Veelgestelde vragen over Felix Mendelssohn

Wat waren de eerste composities van de jonge Mendelssohn?

In de twee jaar die volgde op 1821, hij was toen 12 jaar oud, schreef de jonge Felix zijn Symfonieën voor Strijkers. Een serie van 12 frisse en levendige meerdelige composities voor strijkorkest.

Was zus Fanny Mendelssohn jonger of ouder dan Felix?

Fanny was bijna vier jaar ouder dan haar broer Felix. Ze was in veel opzichten zijn muzikale mentor en zelf ook een heel begenadigde en productieve componiste. Het feit dat ze vrouw was heeft ervoor gezorgd dat haar carrière tijdens haar leven niet tot bloei kwam. Tegenwoordig wordt haar talent zeker erkend en worden haar werken regelmatig uitgevoerd.

Wat is het beroemdste werk van Felix Mendelssohn?

Het meest bekende werk van Mendelssohn is zonder enige twijfel de Bruiloftsmars uit zijn Midzomernachtsdroom. Deze iconische muziek is regelmatig te horen in films en bij bruiloften en kent eigenlijk iedereen!

Wat is de connectie tussen Mendelssohn en Bach?

Mendelssohn zorgde voor de herontdekking van Johann Sebastian Bach. In 1829 voerde hij diens tot dan toe in de vergetelheid geraakte Matthäus-Passion uit, waardoor de muziek van Bach weer populair werd.

Houd jij van de muziek van Mendelssohn?

Discussieer mee met andere liefhebbers van klassieke muziek in ons forum.

Ga naar het forum →

Wonderkind?

Felix Mendelssohn (1809-1847) was een vroeg ontwikkeld muzikaal talent. Op twaalfjarige leeftijd verbijsterde hij de grote schrijver Goethe met zijn uitzonderlijke pianotechniek. Drie jaar later bestempelde zijn leraar Carl Zelter hem als ‘volleerd’ en plaatste hem in het rijtje van Bach, Haydn en Mozart. Mendelssohns talent voor het componeren van levendige thema’s was toen al zichtbaar, evenals zijn gevoel voor vorm en originele structuren in zijn werk. Op zijn zeventiende schreef hij de Ouverture Midzomernachtdroom vol glinsterende orkestklanken en vanaf dat moment was het duidelijk dat hij zijn roeping gevonden had.

Onze luistertips

De naam Bartholdy

In tegenstelling tot Mozart was Mendelssohn er niet voor gemaakt om als kind alle theaters en hoven in Europa af te gaan om zijn kunsten te vertonen. Zijn ouders waren vastbesloten hun kinderen een goede en afgeronde educatie te geven. Discipline en persoonlijke ontwikkeling stonden hoog in het vaandel in het vermogende maar sobere huishouden in Berlijn waarin Felix en zijn drie broers en zussen werden opgevoed.

In een tijd waarin het anti-semitisme groeide, leek het verstandig om de Joodse kinderen afstand te laten doen van hun geloof. Alle vier de kinderen werden tot Christen gedoopt. Ze namen de naam Bartholdy aan, de naam van de vorige eigenaren van een tuin die door Felix’ oom gekocht was. Mendelssohns eerste composities, werken voor koor, sonates, fuga’s en een komische eenakter Die Soldatenliebschaft, dateren uit 1820, het jaar waarin hij 10 jaar oud werd. Vanaf die tijd componeerde hij onder de vleugels van Zelter heel veel.

Contrapunt en klassieke sonatevorm

Mendelssohn bleef zijn leven lang trouw aan zijn opvoeding. Sommige stukken van de reeks Lieder Ohne Worte herzag hij wel zes keer. Net als zijn Italiaanse Symfonie, waarover hij, ondanks de vele herzieningen nooit helemaal tevreden werd. Dankzij het feit dat hij de muziek van Bach, Mozart, Haydn en Handel uitgebreid had bestudeerd, waren Mendelssohns technische vaardigheden sterk ontwikkeld. Hij beheerste het barokke contrapunt zowel als de klassieke sonatevorm. In zijn latere tienerjaren bestudeerde hij de late werken van Beethoven. Dit resulteerde in zijn Strijkkwartet in A op.13 (1827) met zijn revolutionaire cyclische strucuur.

Top 10 – De bekendste werken van Mendelssohn | Luister nu

Luister de volledige Top 10

Inspirerende reizen

Toen Mendelssohn in 1829 het initiatief nam om voor het eerst sinds Bachs dood de Matthaus Passion te dirigeren, trotseerde hij de felle tegenstand. Het werk werd in die tijd als zeer ouderwets beschouwd. Gesterkt door deze behaalde triomf, begon hij aan zijn eerste reis door Groot-Brittanië. De geestdriftige, 20-jarige componist vertaalde al zijn nieuwe ervaringen in muziek, in aquarellen en in brieven naar huis. Hij omschreef Londen als ‘het meest fantastische en meest gecompliceerde monster op aarde’.

In 1830 reisde hij naar Rome, waar hij bevriend raakte met componist Hector Berlioz, wiens theatrale stijl sterk contrasteerde met zijn eigen stijl. Berlioz noemde hem een ‘enorm, buitengewoon, uitmuntend en zeldzaam talent’, waaraan hij nog toevoegde dat hij zo’n ‘puur karakter’ had. Maar vergeleken met de flamboyante Fransman hadden de meeste mensen dat.

Mendelssohn leefde zijn volwassen leven koortsachtig en rusteloos. Naast zijn werk als componist, concertpianist en organist, werkte hij ook als dirigent. Vanaf 1835 was hij Kapellmeister van het Leipzig Gewandhaus Orkest. ‘Niemand was ooit beter in staat zijn eigen idee van een stuk over te brengen aan een grote groep uitvoerend muzikanten.’ Dit schreef de Engelse componist Julius Benedict over Mendelssohn.

Evenals Haydn werd Mendelssohn in Engeland geadoreerd door zowel het volk als de koninklijke familie. In 1842 droeg hij zijn Schotse Symfonie op aan de jonge koningin Victoria. Elijah, een van de meest succesvolle oratoria van de 19e eeuw, bekroonde zijn succes in Engeland. Na de première in 1846, omschreef The Times het stuk als ‘een van de meest buitengewone resultaten van de menselijke intelligentie.’

Schotse Symfonie & Elijah

Laatste jaren

In 1840 begon Mendelssohns niet-aflatende activiteit zijn tol te eisen. Zijn gezondheid verzwakte en uit zijn brieven spreekt vermoeidheid. Ondanks zijn gelukkige huwelijk met Cécile Jeanrenaud, dochter van een pastoor in Frankfurt, kreeg hij steeds meer last van depressies. Maar hij bleef componeren. Meesterwerken uit deze jaren van zijn leven zijn zijn beroemde Vioolconcert en het turbulente Tweede Pianotrio, dat met zijn donkere sfeer vooruitwijst naar Brahms.

Overlijden

Toen Mendelssohn voor de tiende en laatste keer Engeland bezocht, in april 1847, was hij uitgeput en ziek. Zijn geliefde zus Fanny – eveneens een zeer getalenteerd componiste – overleed de maand erna en Mendelssohn kwam deze klap nooit te boven. Gebroken door haar dood, schreef hij het Strijkkwartet in f kl.t., op.80. Zo bitter en bijna geweldadig als deze muziek is geen ander van zijn werken. Drie maanden later overleed Mendelssohn op 38-jarige leeftijd na een reeks kleinere beroertes aan een hersenbloeding. Hij liet schetsen na voor een opera, Lorelei, en een oratorium, Christus.

Onze luistertips

Mendelssohn | Pianoconcert & Variations Sérieuses | Jan Lisiecki

Luister het abum

Mendelssohn & Bruch | Vioolconcerten | Janine Jansen

Luister het album

Mendelssohn | Elijah | Marriner

Luister het album

Mendelssohn | Symphonies, Elijah, Paulus | Nelsons

Luister of Koop het album

Bekijk ook eens

STERK VERHAAL

Sterk verhaal | Knoop redt Handel het leven

Lees meer

STERK VERHAAL

Sterk verhaal | Bach en Handel de dupe van dezelfde charlatan oogarts

Lees meer

TOP 10

Top 10 | Wiegeliedjes

Lees meer

Blijf verbonden met de wereld van klassieke muziek

Ontvang onze nieuwsbrief, volg ons voor nieuwe inspiratie en maak jouw persoonlijke profiel aan om nog meer muziek te ontdekken die bij jou past. Met jouw profiel bewaar je favorieten, krijg je persoonlijke luistertips en blijf je op de hoogte van nieuwe opnamen van jouw favoriete musici. Je krijgt bovendien toegang tot het forum, waar je gedachten en ervaringen kunt delen met andere liefhebbers van klassieke muziek.

Schrijf je hier in voor onze maandelijkse nieuwsbrief.

"*" geeft vereiste velden aan

Felix Mendelssohn, Romanticus met sterke wortels in de Barok en de Klassieke periode

Veelgestelde vragen over Felix Mendelssohn

Houd jij van de muziek van Mendelssohn?

Wonderkind?

Onze luistertips

De naam Bartholdy

Contrapunt en klassieke sonatevorm

Inspirerende reizen

Schotse Symfonie & Elijah

Laatste jaren

Overlijden

Onze luistertips

Bekijk ook eens

Blijf verbonden met de wereld van klassieke muziek

Ontvang maandelijks onze nieuwsbrief

Ontvang onze maandelijkse nieuwsbrief